یك كارشناس مسائل بینالملل با اشاره به جایگاه حقوقی و ژئوپلیتیكی تنگه هرمز تأكید كرد كه ایران بر اساس مقررات بینالمللی حق اعمال حاكمیت و مدیریت در این آبراه راهبردی را دارد و میتواند از این ظرفیت بهعنوان ابزار بازدارندگی اقتصادی و اهرم قدرت در تعاملات و مذاكرات بینالمللی استفاده كند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، آرش حقیقتفرد، عضو هیئت علمی دانشگاه و كارشناس مسائل بینالملل، در برنامه تحلیلی «دور یك میز» با اشاره به اهمیت تنگه هرمز در معادلات منطقهای و جهانی گفت یكی از موضوعاتی كه كمتر مورد توجه قرار گرفته، نقش این آبراه در راهبردهای كلان ایران است.
به گفته او، تنگه هرمز در محدوده جغرافیای بومی و ملی ایران قرار دارد و بر اساس كنوانسیونهای بینالمللی، ایران حق اعمال حاكمیت و مدیریت بر این گذرگاه مهم دریایی را دارد.
وی با اشاره به روند شكلگیری دكترین دفاعی ایران پس از جنگ تحمیلی-دفاع مقدس 8 ساله- توضیح داد كه در آن دوره تمركز اصلی كشور بر حفظ سرزمین و بازسازی بود و به همین دلیل استراتژی غالب، دفاعی و حداقلی تعریف شد.
به گفته او، این رویكرد برای سالها در ساختار تصمیمگیری امنیتی كشور ادامه یافت، در حالی كه بسیاری از كشورها از ظرفیتهای ژئوپلیتیكی خود برای افزایش نفوذ و قدرت تصمیمگیری استفاده میكنند.
به اعتقاد حقیقتفرد، تحولات اخیر و برخی اقدامات تهاجمی علیه ایران، افكار عمومی داخلی و بینالمللی را نسبت به این واقعیت آگاه كرده كه حتی رویكرد صلحجویانه نیز مانع از تهدید و فشار علیه ایران نشده است.
به گفته او، همین شرایط باعث شده نگاه تازهای نسبت به بهرهگیری از ظرفیتهای راهبردی كشور شكل بگیرد.
این كارشناس با اشاره به مقررات بینالمللی درباره تنگه هرمز گفت ایران حق كنترل و اعمال حاكمیت در این محدوده را دارد و در این میان جزایر سهگانه نیز اهمیت ویژهای در معادلات امنیتی و جغرافیایی منطقه پیدا میكنند.
او تأكید كرد كه ایران میتواند با رویكردی هوشمندانه و همراه با حفظ سیاست همسایگی و صلحجویانه، توانایی خود در مدیریت این گذرگاه انرژی را به جهان نشان دهد.
وی همچنین به اهمیت اقتصادی این آبراه اشاره كرد و گفت: حدود 30 درصد انرژی جهان از تنگه هرمز عبور میكند.
به گفته او، در صورتی كه هزینه یا محدودیتی در استفاده از این مسیر ایجاد شود، فشار اصلی بر اقتصاد جهانی وارد خواهد شد؛ اقتصادی كه سالها از این مسیر برای انتقال انرژی استفاده كرده است.
حقیقتفرد در ادامه افزود: بسیاری از كشورهایی كه امروز قدرتهای بزرگ اقتصادی محسوب میشوند، در مراحل مختلف توسعه از ابزارهای ژئوپلیتیكی برای تقویت موقعیت خود استفاده كردهاند.
او معتقد است ایران نیز میتواند بهصورت تدریجی و هوشمندانه از چنین ظرفیتهایی بهره ببرد.
به گفته او، رفتار ایران در عرصه بینالمللی، اغلب منطقیتر از آن چیزی تلقی میشود كه در برخی تحلیلهای داخلی تصور میشود.
وی توضیح داد كه ایران در قبال رویكردهای مختلف دولتهای آمریكا نیز واكنشهای متناسب نشان داده است؛ بهگونهای كه در برابر رویكرد مذاكرهمحور، مسیر گفتوگو را دنبال كرده و در برابر سیاستهای تهاجمی نیز واكنش متقابل داشته است.
او در پایان با اشاره به تفاوت توان نظامی ایران و آمریكا گفت: ایجاد بازدارندگی نظامی متقارن با قدرتهایی كه بودجههای نظامی بسیار بزرگ دارند دشوار است، اما كشورها میتوانند از ابزارهای بازدارندگی نامتقارن استفاده كنند.
به گفته وی، بازدارندگی اقتصادی و ژئوپلیتیكی از جمله این ابزارهاست و تنگه هرمز یكی از مهمترین ظرفیتهایی است كه ایران میتواند در این چارچوب از آن بهره ببرد.
«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن میرود. ضمن اینكه علاقمندان میتوانند این برنامه را به صورت تصویری در پایگاه اطلاع رسانی این شبكه رادیویی مشاهده نمایند.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.